Filmen met een drone boven 25 kg: TUG en vergunningen

Wil je een ARRI Alexa, RED of Sony Venice met je eigen lenzen in de lucht, dan kom je bij een heavy-lift drone uit. Vaak blijft die onder 25 kg, maar met een zwaardere gimbal of grote camera gaat hij erover — en vanaf dat moment gelden er andere regels. Deze gids laat zien wat er nodig is, hoe lang het duurt en hoe je voorkomt dat je draaidag op een vergunning strandt.

Waarom 25 kg de grens is

Onder 25 kg kan veel werk in de Open-categorie of met een standaard Specific-vergunning. Daarboven val je altijd in de Specific-categorie, met een eigen operationele vergunning van de ILT. In Nederland komt daar iets bij dat in de meeste andere landen niet bestaat: voor opstijgen en landen buiten een vliegveld heb je per provincie een TUG-ontheffing nodig (Tijdelijk en Uitzonderlijk Gebruik).

Het gewicht is altijd het totaal: drone, accu's, gimbal, camera, lenzen en accessoires. Een Freefly Alta X met een Movi-gimbal en cinemacamera blijft vaak nog onder 25 kg. Met een zwaardere gimbal zoals de Ronin wordt het krap, en met een IMAX-camera komt hij rond 32 kg uit.

De TUG in de praktijk

Twaalf provincies, twaalf loketten: elk met een eigen formulier en tarief — van gratis tot €2.823 per jaar (Noord-Holland).
Officiële doorlooptijd 4 weken; vaak is eHerkenning nodig om aan te vragen.
Het aantal starts per dag verschilt van 3 tot 50 per provincie. Met een cinema-drone die zo'n 10 minuten per accu vliegt, is 3 starts weinig.
Geen start in Natura 2000-gebieden, ook niet met toestemming van de beheerder.
Sommige provincies verlenen alleen een TUG buiten de bebouwde kom.
Groningen en Overijssel testen tot medio 2028 een generieke drone-TUG voor 25–150 kg.

Wat we tegenkomen en wat er volgens ons beter kan, beschreef Tom Oudijk in 2023 in Dronewatch. Tarieven en loketten per provincie staan op onze TUG-pagina met kaart.

Planning: van shotlijst tot draaidag

6+ weken voorafLocatie en shot vastleggen

Locatie(s), shotlijst en camera/lenzen. Met camera en gimbal erbij weten we of de drone boven 25 kg uitkomt — en dus of er een TUG nodig is.

5–6 weken voorafTUG aanvragen per provincie

Officiële doorlooptijd 4 weken, in de praktijk soms langer. Per provincie een eigen loket, formulier en tarief; vaak met eHerkenning.

2–4 weken voorafGrondeigenaar, gemeente, recce

Schriftelijke toestemming voor de start- en landingsplek, afspraken met de gemeente als we boven openbare ruimte vliegen, en een technische recce.

48 uur voorafCTR: vluchtplan bij LVNL

Ligt de locatie in een CTR (bijv. rond Schiphol of Rotterdam), dan melden we de vlucht 48 uur vooraf aan; 24 uur vooraf komt terug welke uren mogen.

DraaidagAfzetten, briefen, vliegen

Start- en landingsplek vrij, het gebied onder de vlieglijn afgezet tijdens het shot, RT-contact waar nodig, en een weer- en windcheck.

Naast de TUG

Grondeigenaar — schriftelijke toestemming voor de start- en landingsplek. Rond de drone houden we zo'n 25 meter vrij.
Gemeente en openbare ruimte — vliegen we boven straten of plekken met publiek, dan wordt het gebied onder de vlieglijn tijdens het shot afgezet, met verkeersregelaars. Vaak is een veld of open terrein de slimmere startplek.
CTR (rond luchthavens) — vluchtplan 48 uur vooraf bij LVNL, een RT-operator op de set, en de toren kan altijd nog nee zeggen. Per 26 november 2026 verandert de zonering rond vijf luchthavens — zie CTR-zonering en de CTR-pagina's.
Weer — regen en drones gaan slecht samen. We vliegen tot 14 m/s wind (7 Beaufort), maar voor rustig beeld houden we 8 m/s (4 Beaufort) aan — tussen gebouwen minder. Plan bij voorkeur een uitwijkdag.

Checklist voor de productie

Locatie(s) zo precies mogelijk, met de gewenste start- en landingsplek
Draaidatum én uitwijkdag
Camera, lenzen en accessoires (bepaalt het gewicht)
Shotlijst of storyboard: hoogte, beweging, afstand tot mensen en gebouwen
Contact van grondeigenaar en (indien nodig) gemeente

Veelgestelde vragen

Wanneer is een drone 'boven 25 kg'?

Het gaat om de maximale startmassa (MTOM): drone, accu's, gimbal, camera en lenzen samen. Een Freefly Alta X met Movi-gimbal en cinemacamera blijft vaak onder 25 kg; met een zwaardere gimbal (Ronin) wordt het krap en met een IMAX-camera komt hij rond 32 kg uit.

Welke vergunning heb je nodig voor een drone boven 25 kg?

Twee dingen. Een EU-vergunning in de Specific-categorie van de ILT (de Open-categorie houdt op bij 25 kg), en daarnaast per provincie een TUG-ontheffing om buiten een vliegveld te mogen opstijgen en landen. In een CTR komt daar coördinatie met de luchtverkeersleiding bij.

Hoe lang duurt een TUG-ontheffing?

Officieel 4 weken, in de praktijk soms langer. Reken voor een draaidag met heavy-lift op minimaal 5 à 6 weken voorbereiding als er nog geen TUG ligt voor die provincie.

Wat kost een TUG?

Dat verschilt sterk per provincie: van gratis (o.a. Zuid-Holland, Noord-Brabant, Utrecht, Limburg) tot €2.823 per jaar voor een doorlopende TUG in Noord-Holland. Het overzicht per provincie staat op onze TUG-pagina.

Kun je met een zware drone in een natuurgebied of de stad filmen?

Opstijgen in een Natura 2000-gebied mag met een TUG niet, ook niet met toestemming van de beheerder; we starten dan buiten het gebied. Sommige provincies geven alleen een TUG voor locaties buiten de bebouwde kom. In de stad kan het vaak wel, met een afgezette start- en landingsplek en afspraken met de gemeente.

Kan het ook lichter, zonder TUG?

Vaak wel. Met de Alta X en de Movi-gimbal blijven we met veel cinemacamera's nog onder 25 kg en is er geen TUG nodig; pas als we overgaan naar een zwaardere gimbal zoals de Ronin wordt het krap. Voor lichter werk is er de DJI Inspire 3 (8K full-frame). We kijken per shot wat het beste beeld geeft met de minste vergunningsdrukte.