← Terug naar Diensten
ENNL
PROVINCIAL PERMITS

TUG-vergunningen

Provinciale opstijg- en landingsontheffingen voor heavy-lift drone-operaties

25kg
Startgewicht
TUG-drempel
12
Provincies
Met TUG-regime
4 wk
Doorlooptijd
Officieel minimum
€2.823
Noord-Holland
Hoogste jaarlijkse fee 2026

Wat is een TUG-vergunning?

Een TUG-ontheffing — voluit Tijdelijk en Uitzonderlijk Gebruik Wet luchtvaart — is een provinciale ontheffing die oorspronkelijk is bedacht voor de bemande luchtvaart: ze maakt het mogelijk om buiten een aangewezen luchthaven op te stijgen en te landen. De regel geldt nog steeds, en geldt nog steeds voor drones zwaarder dan 25 kg startgewicht.

Voor Skymotion is die grens bereikt zodra we één van onze heavy-lift cinema-drones met een echte filmcamera de lucht in sturen: een Freefly Alta X met een ARRI Alexa Mini, een RED V-Raptor of een IMAX-class payload zit regelmatig boven 30 kg. Dus voor élke shoot in die gewichtsklasse, in elke Nederlandse provincie waar we werken, moet er een aparte TUG-vergunning op tafel liggen voordat we los kunnen.

Waarom dit relevant is voor producties

De TUG-procedure is bureaucratisch, traag en inconsistent over de twaalf Nederlandse provincies. De administratieve last is reëel, en de meeste productieteams hebben er nog nooit van gehoord op het moment dat er al een heavy-lift drone in de begroting staat. Skymotion regelt het hele TUG-traject voor klanten — maar het helpt als iedereen weet wat er precies wordt aangevraagd en hoeveel tijd dat kost.

ALTA X — 30+ KG WITH PAYLOAD

Waar de TUG tekortschiet

Dit zijn de praktische problemen die we op elke heavy-lift productie tegenkomen. Ze staan in het Dronewatch-interview met Tom Oudijk (oprichter van Skymotion) uit 2023 en zijn in 2026 grotendeels nog onopgelost:

01
Startverbod in Natura 2000
TUG-regels verbieden opstijgen in beschermde natuurgebieden, zelfs mét toestemming van de beheerder. De workaround — opstijgen buiten het gebied en eroverheen vliegen met observers — verbetert de veiligheid vaak niet, het maakt het alleen complexer.
02
Onvoorspelbare kosten
Sommige provincies (Groningen, Limburg, Zuid-Holland, Noord-Brabant) verlenen de TUG kosteloos. Noord-Holland rekent in 2026 tot €2.823 per jaar voor een doorlopende TUG (in 2023 was dat nog €1.070), en die kosten staan niet altijd duidelijk tot de factuur binnenkomt.
03
Inconsistente regels
Het aantal toegestane starts per dag varieert van 3 tot 50, afhankelijk van de provincie. Drie per dag is een harde limiet als je cinema-drone 10 minuten vliegt en je accu's wil wisselen.
04
Omslachtige procedures
Verplichte eHerkenning-login, verstopte aanvraagformulieren op provinciale websites en een procedure die per provincie verschilt.
05
Lange doorlooptijden
Officiële doorlooptijd is 4 weken. In de praktijk soms langer.
06
Verklaringen omtrent geluid
Sommige provincies vragen nog steeds om een verklaring omtrent geluid bij de aanvraag. De ILT verleende daar voor drones ooit een vrijstelling voor; die verviel met de Europese regels.
07
Niet bij bebouwde kom
Sommige provincies geven alleen een TUG af voor locaties buiten de bebouwde kom — een serieuze beperking voor filmproducties die in stedelijke context perfect veilig zijn (een afgesloten park, een afgezet dak).
08
Klantrelatie onder druk
Aan een productie uitleggen dat ze weken moeten wachten, extra leges betalen of verplaatsen is lastig — terwijl een bemande helikopter (luider, storender, duurder) datzelfde traject niet hoeft te doorlopen.
HEAVY-LIFT IN THE FIELD
Wat wij graag anders zouden zien
01
Verhoog de grens naar 50 kg
De meeste cinema-drones blijven ruim onder 50 kg, ook met volle payload. Een TUG-grens op 50 kg haalt het overgrote deel van de film- en commercial-operators uit het regime.
02
Eén landelijke aanvraag
Laat de TUG via GoDrone lopen (het bestaande nationale luchtruim-platform): één formulier, één proces, twaalf provincies.
03
Locatie-specifieke ontheffingen
Sta opstijgen in Natura 2000 toe mét toestemming van de beheerder, en in de bebouwde kom met passende veiligheidsmaatregelen (perimeter, observers, SORA-goedgekeurde procedures).
— Tom Oudijk, Skymotion (Dronewatch 2023)
Wij regelen het TUG-papierwerk van A tot Z.

Per provincie, per draaidatum, per locatie. We weten welke provincies snel reageren, welke eHerkenning eisen, welke een aparte geluidsverklaring willen — en we zorgen dat de vergunning binnen is voordat het callsheet de deur uitgaat.

Plan een heavy-lift shoot →
Het vergunningslandschap
TUG-kosten per provincie 2026
Klik op een provincie voor de aanvraaglink

Groningen en Overijssel draaien een pilot voor een generieke drone-TUG (25–150 kg) tot medio 2028.

Geen kosten €0–200 €200–1000 €1000–2000 €2000+
Laatst gecontroleerd: september 2026
Aanvraag-timeline
Van scoping tot vlucht
01
Pre-shoot scoping
1–2 weken vooraf
02
Provinciale aanvraag
indienen + eHerkenning
03
4 weken wachten
officieel 4 weken
04
Vergunning verleend
geldig 1 kalenderjaar
05
Operatie
max. 12 gebruiksdagen / terrein / jaar
PERMIT IN HAND, CAMERAS UP
Drie soorten
Drie soorten TUG-ontheffingen
Provincie-wide
Parapluontheffing helikopters
Voor heel de provincie, meldingsplicht.
Max. 2 starts + 2 landingen / terrein / dag
Eén specifiek terrein
Locatiegebonden helikopters
Voor 1 specifiek terrein.
Max. 30 of 50 vluchten afhankelijk van afstand tot bebouwing
Drones, fixed-wing, etc.
Locatiegebonden overige
Voor 1 specifiek terrein (drones, fixed-wing).
Zelfde regels als helikopters

Landelijke basisvoorwaarden (geldt overal in NL)

  • Maximaal 12 gebruiksdagen per terrein per kalenderjaar. Meer dan 12 dagen → volwaardig luchthavenbesluit of luchthavenregeling aanvragen (veel zwaarder traject).
  • TUG is alleen voor tijdelijk en uitzonderlijk gebruik buiten een luchthaven.
  • Geldt voor alle luchtvaartuigen (inclusief drones/UAS zwaarder dan 25 kg of met specifieke payload).

Overige belangrijke regels

  • Geluidsnorm: max. 80 dB(A) daggemiddelde bij woonbebouwing (afgeleid van de Circulaire bouwlawaai).
  • Vliegveiligheid: minimale afstand 50 meter tot bebouwing (veiligheidsregel).
  • Meldingsplicht bij parapluontheffing: landingslocatie vaak tot 48 uur van tevoren melden.
  • Incidenten / MOR: altijd melden aan ILT / provincie.
  • Aanvraag via het provinciale loket of Omgevingsdienst.
  • Ontheffing geldt voor maximaal 1 kalenderjaar (Artikel 5).

Bronnen

Contact

Vragen over een TUG voor een specifieke productie? Neem contact op via de contact-pagina of bel +31 6 30 54 30 51.

← Zie ook: Regels in het luchtruim

Beelden uit de praktijk
ALTA X
ON SET
PROVINCIAL OPS
HEAVY-LIFT
ARRI AIRBORNE
AERIAL CO
Gerelateerd
Terug naar alle diensten →